GPSR voor textiel: wat zegt de Commissie?
Inzicht in het antwoord van de Commissie
en de implicaties hiervan
Al enkele maanden zoeken textiel- en kledingbedrijven duidelijkheid over een fundamentele vraag: in welke mate is de Algemene Productveiligheidsverordening (GPSR) van toepassing op textielproducten die al onder de Textielverordening (TLR) vallen?
Om een formeel antwoord te krijgen, heeft EURATEX een parlementaire vraag ingediend bij de Europese Commissie. De Commissie heeft inmiddels geantwoord.
Hoewel het antwoord enkele nuttige aanwijzingen geeft, neemt het de onzekerheid over de toepassing van bepaalde GPSR-verplichtingen op textiel- en kledingproducten niet volledig weg.
Wat heeft de Commissie verduidelijkt?
De Commissie bevestigt dat de GPSR fungeert als een horizontaal kader voor productveiligheid. In principe is zij van toepassing wanneer specifieke EU-wetgeving de relevante veiligheidsaspecten van een product nog niet regelt.
De Commissie merkt ook op dat de Textielverordening hoofdzakelijk betrekking heeft op de etikettering van vezelsamenstelling en geen specifieke productveiligheidseisen vastlegt. Daaruit volgt volgens de redenering van de Commissie dat de veiligheidseisen van de GPSR van toepassing kunnen zijn op textielproducten.
De Commissie gaat echter niet zover om expliciet te bevestigen dat alle GPSR-verplichtingen — met name de verplichtingen van fabrikanten en importeurs in de artikelen 9 tot en met 18 — volledig van toepassing zijn op textiel.
Dit laat ruimte voor interpretatie en kan leiden tot verschillende handhavingspraktijken tussen de EU-lidstaten.
Wat staat vast?
Ondanks de resterende onzekerheid is één principe duidelijk: Producten die op de EU-markt worden gebracht, moeten veilig zijn. Voor de textielsector is Creamoda van mening dat de kernbepalingen inzake veiligheid van de GPSR zonder twijfel van toepassing zijn.
Veiligheidseisen
De GPSR vereist dat economische operatoren of marktdeelnemers alleen veilige producten op de markt brengen.
Bij het beoordelen van de productveiligheid moeten bedrijven rekening houden met factoren zoals:
- productkenmerken;
- beoogd gebruik;
- redelijkerwijs te verwachten verkeerd gebruik;
- waarschuwingen en informatie voor consumenten;
- kwetsbare consumentengroepen.
De GPSR staat ook toe dat bedrijven erkende technische normen gebruiken om de conformiteit aan te tonen wanneer relevant.
In de praktijk vereist de toepassing van deze principes al dat bedrijven een vorm van productrisicobeoordeling uitvoeren.
Consumenteninformatie en terugroepacties
Het antwoord van de Commissie bevestigt ook de relevantie van de GPSR-bepalingen inzake terugroepacties en consumenteninformatie. Wanneer er veiligheidsrisico’s worden vastgesteld, moeten economische operatoren passende corrigerende maatregelen nemen, consumenten informeren en samenwerken met de autoriteiten.
Consumenten moeten ook toegang hebben tot informatie over productterugroepacties en beschikbare rechtsmiddelen.
Waar blijft de onzekerheid bestaan?
De belangrijkste onzekerheid betreft de verplichtingen van economische operatoren in de artikelen 9 tot en met 18 van de GPSR. De Commissie geeft geen duidelijke, sectorspecifieke bevestiging over de volledige toepassing van deze bepalingen op textielproducten. Daardoor kunnen nationale autoriteiten deze verplichtingen verschillend interpreteren en handhaven totdat er op Europees niveau meer duidelijkheid komt. Om deze reden raadt Creamoda een pragmatische en risico gebaseerde aanpak aan.
Aanbeveling van Creamoda
In plaats van te wachten op volledige juridische zekerheid, moeten bedrijven zich richten op de implementatie van de vereisten die waarschijnlijk door markttoezichtautoriteiten zullen worden verwacht. Voor fabrikanten en importeurs bevelen wij aan een onderscheid te maken tussen:
-> Hoogprioritaire acties
Vereisten die onmiddellijk moeten worden uitgevoerd.
-> Geleidelijke implementatie
Vereisten die in de loop van de tijd in bedrijfsprocessen moeten worden geïntegreerd.
=> Om bedrijven te helpen deze aanpak in de praktijk toe te passen, heeft Creamoda specifieke GPSR-checklists ontwikkeld voor:
- Fabrikanten
- Importeurs
De checklists vatten de prioritaire acties en praktische stappen samen die bedrijven vandaag moeten nemen: klik hier om deze te raadplegen.
| Digitalisering wordt essentieel
Ongeacht de uiteindelijke interpretatie van de GPSR is één trend al duidelijk: compliance wordt steeds meer datagedreven. Toekomstige wetgeving zoals:
Men zal van bedrijven vereisen dat zij gestructureerde, betrouwbare en traceerbare productinformatie bijhouden. Vooral voor kmo’s wordt digitalisering snel een voorwaarde voor efficiënt compliance beheer. Bedrijven die vandaag beginnen met het organiseren van productdata zullen beter voorbereid zijn op toekomstige regelgeving en zullen de administratieve lasten van komende wetgeving verminderen. |
Hoe zit het markttoezicht?
Zelfs wanneer bepaalde GPSR-bepalingen onderhevig blijven aan interpretatie, blijven textielproducten onderworpen aan markttoezicht.
Op grond van Verordening (EU) 2019/1020 beschikken autoriteiten over ruime bevoegdheden om productconformiteit te verifiëren, risico’s te onderzoeken en indien nodig corrigerende maatregelen te nemen.
Bedrijven moeten er daarom voor zorgen dat productinformatie, traceerbaarheidsgegevens en veiligheid gerelateerde documentatie beschikbaar en actueel blijven.
Conclusie
Het antwoord van de Commissie biedt nuttige richtsnoeren, maar beslecht het debat over de toepassing van de GPSR op textielproducten niet volledig.
Wat niet ter discussie staat, is dat textielproducten die op de EU-markt worden gebracht veilig moeten zijn en dat bedrijven voorbereid moeten zijn om productveiligheidsrisico’s, terugroepacties en verplichtingen inzake consumenteninformatie te beheren.
Totdat verdere verduidelijking beschikbaar is, beveelt Creamoda een pragmatische aanpak aan: implementeer nu de belangrijkste GPSR-vereisten, versterk geleidelijk de interne processen en gebruik de checklists voor fabrikanten en importeurs als praktische leidraad voor compliance.
Voor vragen over de toepassing van GPSR of de Textielverordening, neem contact op met:
-> Aurore Theys – aurore.theys@creamoda.be
-> Ilse Roosens – ilse.roosens@creamoda.be