F A C T   C H E C K

Is een kledingstuk herstellen een vorm van recyclage?

❌ NEEN

Herstellen en recyclage worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen iets totaal anders:

→ Herstel verlengt de levensduur van een kledingstuk.

→ Recylage herwint materialen wanneer herstel niet mogelijk is.

❗Toch zien we dat deze woorden in de markt en binnen de communicatie door elkaar worden gebruikt. Dat zorgt voor onduidelijkheid, zeker nu circulariteit alsmaar meer verweven raakt met Europese regelgeving, productinformatie-en producentenverantwoordelijkheid.

=> Dit artikel biedt de juiste nuance om helder te onderscheiden wat herstellen, hergebruiken en recycleren werkelijk betekenen.

Wat verstaan we onder recyclage?

Recyclage gaat om materiaal‑ of grondstofherwinning, niet om productherstel: in een ideaal toekomstscenario komt recyclage pas in beeld wanneer een kledingstuk écht niet meer te gebruiken, te herstellen of op te knappen is — maar vandaag is dat nog niet de realiteit.

Kleding die na inzameling en sortering, niet kan (voorbereid worden tot) hergebruikt worden, wordt in een circulaire economie gerecycleerd. We onderscheiden twee niveaus van recycleren:

• Closed loop: vezels worden opnieuw gebruikt voor nieuwe textielproducten.
• Open loop: vezels worden verwerkt in andere toepassingen zoals vulling, isolatie of industriële materialen.

Recyclage maakt deel uit van het afvalbeheer binnen de circulaire economie, en is een kernonderdeel van systemen zoals de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV), waar producenten instaan voor inzameling, sortering en verwerking van de producten die zij op de markt brengen, eens deze de afvalfase hebben bereikt.

Waarom herstel geen recyclage is – maar wel nog belangrijker.

Hoewel recyclage vaak als hét circulaire antwoord wordt gezien, is het eigenlijk maar één onderdeel binnen een veel bredere hiërarchie van circulaire strategieën. Voor textiel is het cruciaal om het volledige traject te begrijpen dat een product doorloopt vóór het überhaupt aan recyclage toe is.

De Ladder van Lansink — al 45 jaar de referentie voor afvalhiërarchie — helpt bepalen welke stappen het meest duurzaam zijn voor kleding en textiel. Van meest wenselijk naar minst wenselijk:

=> Herstellen is géén recyclage, maar het stelt recyclage uit — en maximaliseert de waarde van materialen over de volledige levenscyclus.

Recyclage & circulariteit: waar staan we vandaag?

In België wordt vandaag naar schatting zo’n 40% van het ingezamelde textiel hergebruikt en ongeveer 35% gerecycleerd — waarbij het vrijwel uitsluitend om open‑loop recyclage gaat — terwijl de resterende fractie via energieterugwinning wordt verwerkt of helaas op de stortplaats belandt.

Sinds 1 januari 2025 geldt in de hele EU de verplichting tot selectieve inzameling van textiel, waardoor ingezameld materiaal nauwkeuriger kan worden gesorteerd. De sorteertechnieken, kennis en beschikbare technologie evolueren stap voor stap richting fijnsortering, een proces dat nog niet volledig op punt staat, maar dat op termijn wél kan leiden tot een betere recyclagekwaliteit van een efficiënt recyclageproces. – al blijven de structurele uitdagingen in de keten aanzienlijk.

Belangrijkste uitdagingen

Technische uitdagingen

• Gemengde materialen en complexe vezelcombinaties maken recyclage moeilijk.
• Scheiding van vezels is technisch en economisch nog niet altijd haalbaar.
• Infrastructuur is in opbouw en onvoldoende schaalbaar.

Regelgevende uitdagingen

ESPR (Ecodesign for Sustainable Products Regulation) introduceert eisen rond ontwerp, duurzaamheid en recycleerbaarheid. Toekomstige verplichtingen rond recycled content komen mogelijks eraan.

=> De Digital Product Passport (DPP) zal mogelijks informatie over recycleerbaarheid en de recycled content van een product bevatten.

Economische uitdagingen

• Schommelingen in de vraag naar gerecycleerde vezels remmen investeringen.
• Marktprijzen maken recyclage soms financieel moeilijk.
• Verdere stimulansen en ondersteuning zijn nodig.

Bewustwording & inzameling

• Consumentengedrag blijft sterk variabel: ondanks de verplichte selectieve inzameling in alle EU-lidstaten belandt nog steeds veel textiel in het restafval.
• De inzamelboodschap is voor consumenten nog niet duidelijk genoeg
• Consumenten moeten bewust zijn dat kleding die al van lage kwaliteit is, ook niet kan leiden tot een kwalitatief recyclageproces/recyclaat.

Retexbel & UPV: wie doet wat?

UPV (Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid) maakt producenten verantwoordelijk voor het textiel, de textielgerelateerde producten en het schoeisel dat zij op de markt brengen binnen een EU‑lidstaat. Retexbel neemt — voor de producenten die bij hen aangesloten zijn — de wettelijke verplichtingen uit de Waste Framework Directive (WFD) over, waaronder:

• Inzameling
• Sortering
• Verdere verwerking volgens de afvalhiërarchie

Retexbel ondersteunt bedrijven bij:

• Uniforme inzameling
• Kwaliteitsvolle sortering
• Datamonitoring
• Het ontwikkelen van circulaire oplossingen
• Innovatie & sectorprojecten rond recyclage

De rol van Retexbel als PRO wordt steeds belangrijker binnen de Europese ambities om textiel hoogwaardiger te verwerken en waardeverlies te vermijden.

Conclusie – Waarom deze nuance ertoe doet.

Herstellen is geen recyclage. Maar het is wél een manier om de milieu-impact van kleding te reduceren.

Door producten zo lang mogelijk bovenaan de Ladder van Lansink te houden, maximaliseren we waarde, minimaliseren we afval en creëren we tijd om recyclagetechnologieën verder te ontwikkelen en op te schalen.

=> Door correcte feiten en duidelijke duiding te bieden, willen we bedrijven ondersteunen om met vertrouwen mee te evolueren in een snel veranderende textielketen. Recyclage, herstel en circulaire regels vormen een complex landschap, maar niemand hoeft daar alleen doorheen. Creamoda blijft de plek waar ondernemers terechtkunnen voor helderheid, expertise en richting—zodat de sector vandaag sterker staat en morgen beter voorbereid is.

Vragen én ben je lid? Contacteer ons via ilse.roosens@creamoda.be.