Met 'Kaiser Karl' verliest de modewereld een waar icoon, dat een onwaarschijnlijk gevoel voor esthetiek aan een bijzonder talent voor marketing wist te koppelen.

Toen Lagerfeld in januari verstek gaf voor de haute-coutureshow van 'zijn' Chanel gonsde het al van de geruchten dat het niet goed ging met het Duitse stijlicoon. Die vrees werd dinsdag bevestigd, met het nieuws dat Lagerfeld overleden is in een ziekenhuis in Parijs. 

Met Lagerfeld komt 'the hardest working man in fashion business' te gaan. De Duitser had niet enkel al 36 jaar de creatieve teugels in handen bij Chanel, hij tekende ook nog steeds de vrouwencollectie van het luxelabel Fendi en hij ontwierp voor zijn persoonlijke label. Een ongeziene combinatie in de sowieso al slopende mode-industrie. Lagerfeld zei zelf dat hij dagen van 16 uur werkte, 'en genoot van elke minuut'.

Een atypisch geluid in een door burn-outs geteisterde industrie. Maar Lagerfeld had, in zijn typische stijl, geen geduld voor collega's die het moeilijk hadden. 'Kom me niet vertellen dat ik hard werk', klonk het in 2011 in een interview met de Britse krant The Independent. 'Niemand wordt gedwongen deze job te doen. Als je het gevoel hebt dat het te veel is, ga dan maar wat anders doen.'
Ik ben een karikatuur van mezelf. En dat vind ik perfect. Het is als een masker. Maar bij mij is het een heel jaar lang carnaval.
 
Karl Lagerfeld 

In die drukke agenda vond hij nog tijd om een eigen boekenwinkel en uitgeverij te runnen, en kunst te maken. Sinds 1997 deed Lagerfeld ook de fotoshoots voor zijn eigen campagnes. 

Lagerfeld ademde esthetiek, in die mate dat hij van zichzelf meteen een herkenbaar merk wist te maken. Toen hij in 2000 verliefd werd op de pakken van Dior Homme verloor hij meer dan 40 kilo om zichzelf heruit te vinden.

Sindsdien werd hij alleen nog maar gespot met een dagelijkse witgepoederde paardenstaart, een donker pak met hoge kraag, zwarte handschoenen en een donkere bril op de neus. Hij werd zo herkenbaar dat hij besloot zijn eigen beeltenis te gebruiken als logo voor zijn persoonlijke label. 

Karikatuur

Karl Lagerfeld in Parijs afgelopen november bij het aansteken van de kerstverlichting op de Champs-Elysées, een van zijn laatste publieke optredens. ©AFP

'Ik ben een karikatuur van mezelf', zei Lagerfeld ooit. 'En dat vind ik perfect. Het is als een masker. Maar bij mij is het een heel jaar lang carnaval.'

Lagerfeld stond ook bekend om zijn scherpe humor, die niet altijd even goed in de smaak viel. Zo noemde hij de Britse zangeres Adele ooit 'een beetje te dik', vond hij dat Pippa Middleton, de schoonzus van de Britse prins William, zichzelf best alleen van haar achterkant kon laten zien, en noemde hij Andy Warhol 'fysiek weerzinwekkend'.

Toch kwam Lagerfeld weg met dat soort uitspraken, omdat ze een onderdeel waren van zijn excentriek personage, dat grensde aan satire.

Die excentriciteit trok hij overal door. Zelfs tot bij zijn huisdier, de kat Choupette. Die 'stal' hij van zijn toenmalige muze, het Franse model Baptiste Giabiconi, nadat de kat twee weken ten huize Lagerfeld had doorgebracht en Lagerfeld naar eigen zeggen smoorverliefd werd. Choupette werd onder zijn nieuwe baasje de meeste verwende kat ter wereld, met twee persoonlijke diensters en een bodyguard. Dat luxeleven liet Lagerfeld vastleggen op een eigen Instagram-pagina voor zijn kat

Balmain

Lagerfeld startte zijn lange carrière in de modewereld als stagiair bij Pierre Balmain, nadat hij een wedstrijd won met het ontwerp voor een winterjas. Ook dat andere icoon, Yves Saint Laurent, won een onderdeel van dezelfde wedstrijd. Het was de start van een jarenlange rivaliteit tussen de twee. 

Daarna werkte de Duitser onder andere voor Jean Patou en Chloë, en sinds 1965 voor Fendi. Het is echter met zijn werk voor Chanel dat Lagerfeld pas een echter supersterrenstatus versierde. Met zijn rock-'n-rollattitude bezorgde hij het wat ingedommelde luxemerk - 'Mensen vergeten soms dat Chanel nog enkel werd gedragen door Parijse doktersvrouwen' - een tweede leven, en wist hij de klassiekers van het huis ook populair te maken bij een jong en rijk publiek. 

Een van de spectaculaire shows van Lagerfeld, inclusief enorme raket. ©REUTERS

Cruciaal daarin was hoe hij zijn gevoel voor esthetiek wist te koppelen aan slimme marketing. Naarmate Lagerfeld ouder werd, werden zijn shows steeds spectaculairder - meer performance art dan modeshow. Zo liet Lagerfeld ooit een strand nabouwen, inclusief golven, als achtergrond voor zijn show. Of liet hij 265 ton sneeuw en ijs aanvoeren uit Zweden om een gigantische ijsberg mee te fabriceren. Of bouwde hij een enorme raket na, die leek op te stijgen tijdens de show. Niets was te moeilijk of te decadent, en de Instagram-generatie smulde ervan. 

Onder de creatieve leiding van Lagerfeld werd Chanel een economisch powerhouse. Toen het bedrijf vorig jaar hoogst uitzonderlijk inzage gaf in de cijfers, bleek dat Chanel een omzet van 9,6 miljard dollar draaide in 2017. Daarop werd een winst van maar liefst 1,9 miljard dollar geboekt. 

Hired gun

Rechterhand Virginie Viard opvolger bij Chanel

Lagerfeld wordt als creatief directeur van Chanel opgevolgd door Virginie Viard, die meer dan 30 jaar zijn trouwe rechterhand was. Viard is momenteel nog directeur van de design studio van Chanel. 

Wie Lagerfeld uiteindelijk zou opvolgen in een van de meest prestigieuze jobs in de mode, was al jarenlang voer voor speculatie. Onder andere de namen van Marc Jacobs, Alber Elbaz en Haider Ackermann werden genoemd. Maar Chanel zoekt het dus niet te ver met de keuze voor Viard. 

Hoewel zijn naam voor altijd vereenzelvigd zal blijven met Chanel, stond Lagerfeld erop nooit aan één merk exclusief verbonden te zijn. De Duitser wilde de vrijheid om te doen wat hij wilde, en kreeg die ook. Hij omschreef zichzelf als 'hired gun', iemand die het vuile werk komt opknappen maar verder niets met de zakelijke kant te maken wil hebben.

In de vaak conservatieve luxewereld is dat een hoogst ongebruikelijke benadering, maar één die hem door de jaren heen in staat stelde dingen te doen die niemand anders aandurfde. 

Zo vloekte Lagerfeld in 2004 in de luxekerk door voor een eenmalige collectie in zee te gaan met de massaretailer H&M. Eerdere experimenten van luxehuizen om de massamarkt te kraken draaiden op een fiasco uit, omdat het exclusieve karakter werd aangetast. Maar Lagerfeld kwam er als pragmatische huurling mee weg: de collectie verkocht wereldwijd uit. 'Dit soort massa-elitarisme is altijd mijn droom geweest', zei hij daarover. 

Dat Lagerfeld zou sterven voor hij met pensioen ging, stond vast. Ontwerpen was voor hem als ademen, zei hij vaak. 'En als ik niet kan ademen, dan kom ik in de problemen.' Het verklaart de reactie van Ralph Toledano, die lang nauw samenwerkte met Lagerfeld, aan de krant Financial Times. 'Het enige wat me vandaag gelukkig stemt, is dat Karl stierf terwijl hij aan het werk was.'

Bron: De Tijd  - 19 februari 2019 

x

Leden login

Creamoda
Leden Login

Word lid

DRAWY IP PLATFORM

Lid in de kijker